عنوان مقاله :
کپیرایت جهانی؛ سکوی پرتاب نشر ایران یا تیر خلاصی بر قدرت خرید کتاب؟
تعداد بازدید :
4
تاریخ درج مقاله :
چهار شنبه 6/12/1404 ساعت 06:40
رویکرد تکنولوژی و کپیرایت: ایران و پیوستن به معاهدات بینالمللی؛ درهای باز یا تهدید برای نشر؟
قسمت دوم: مزایای حضور در باشگاه جهانی ناشران
پیوستن به معاهدات بینالمللی، درهای بستهای را به روی فرهنگ و اقتصاد ایران باز میکند که دهههاست قفل ماندهاند:
* فرصت حضور قدرتمند در نمایشگاههای جهانی: با رعایت کپیرایت، ناشران ایرانی دیگر به عنوان میهمانان حاشیهای در نمایشگاههایی مثل فرانکفورت یا لندن شناخته نخواهند شد، بلکه میتوانند به عنوان بازیگران رسمی به تبادل حق نشر بپردازند.
* صادرات محتوای ایرانی: این معاهده یک جاده دوطرفه است. همانطور که ما ملزم به رعایت حق دیگران میشویم، آثار نویسندگان و هنرمندان ایرانی نیز در سراسر جهان تحت حفاظت قانونی قرار میگیرند. این یعنی پتانسیل بالای ارزآوری از طریق فروش حق ترجمه کتابهای ایرانی به ناشران خارجی.
* ارتقای کیفیت ترجمه: وقتی ناشر ملزم به خرید کپیرایت باشد، قطعاً سرمایهگذاری خود را با استفاده از بهترین مترجمان و ویراستاران حفظ میکند تا ریسک شکست اقتصادی را کاهش دهد.
چالشهای کپیرایت؛ شوک قیمتی و بقای ناشران کوچک
هر سکهای دو روی دارد. چالش اصلی در این مسیر، «تکنولوژی و زیرساختهای اقتصادی» است. پیوستن ناگهانی به کنوانسیون برن میتواند شوکهای جبرانناپذیری به بدنه نشر وارد کند:
* افزایش قیمت تمام شده کتاب: پرداخت مبالغ دلاری برای حق نشر، قیمت نهایی کتاب را در بازار داخلی به شدت افزایش میدهد. در شرایطی که سرانه مطالعه پایین است، این افزایش قیمت میتواند منجر به حذف کتاب از سبد خرید بسیاری از خانوارها شود.
* خطر حذف ناشران کوچک: ناشرانی که بودجه کافی برای رقابت در مزایدههای بینالمللی جهت خرید آثار پرفروش را ندارند، ممکن است از چرخه رقابت حذف شوند و بازار به سمت انحصار چند ناشر بزرگ پیش برود.
* چالشهای نظارتی و فیلترینگ: هماهنگی میان قوانین کپیرایت جهانی و ضوابط ممیزی داخلی یکی از گرههای کور این مسیر خواهد بود. اگر حق نشر اثری خریداری شود اما اجازه انتشار کامل آن صادر نشود، خسارتهای حقوقی سنگینی متوجه ناشر خواهد بود.
